Araba almak, harcamalarını hem bugün hem de yıllarca etkileyen büyük bir karardır. Bu kararı nasıl mantıklı tutarsın? Almadan önce kendine ne sormalısın? Ve izleyebileceğin basit kurallar var mı?
Arabaya gerçekten ihtiyacın var mı?
Bu, en çok nerede yaşadığına ve ne iş yaptığına bağlı. Ulaşım, büyük şehirler arasında bile çok farklılık gösterir. Bazı yerlerde A noktasından B noktasına toplu taşımayla, araç paylaşımıyla ya da bisikletle kolayca gidebilirsin. Senin durumun buysa ve çocuklar ya da sık yolculuklar gibi başka nedenlerin yoksa, araba istemenin başlıca nedenlerini yaz. Bu paraya değer mi?
Araba mutluluk demek değil
Mezun olduktan ya da ilk işine girdikten hemen sonra büyük bir alışveriş yapmak caziptir. Pek çok kişi arabayı yetişkinliğin ve bağımsızlığın en büyük göstergesi olarak görür, ama arabanın asıl işi bu değildir. Araba bir yerden bir yere gitmene yarar. Almanın nedeni budur, komşuları etkilemek değil.
İkinci el araba seni uzağa götürür
Yani bütçenle uzağa götürür. Sıfır bir arabayı bayiden çıkardığın an değeri belirgin biçimde düşer. Paran gerçekten varsa sorun yok, buyur al. Ama büyük ihtimalle ikinci el alarak daha akıllıca bir finansal karar verirsin. O halde sıradaki soru şu…
Araba bütçen ne kadar?
Ne kadar ödemek istiyorsun ve arabadan gerçekten neye ihtiyacın var? Fiyatlar ve modeller hakkında fikir edinmek için birkaç galeriyi gez ya da internetteki ilanlara göz at. Araba bütçeni hesaplamak birkaç saniyeden fazlasını ister. Neyi karşılayabildiğinle neye ihtiyacın olduğu arasındaki farkı anlaman gerekir.
Fotoğraf: Jaromir Kavan, Unsplash.
20/4/10: araba bütçesi için basit bir kural
Bu kural, seçtiğin arabayı gerçekten karşılayıp karşılayamayacağını kontrol etmene yardım eder ve seni fazla harcamaktan korur. Unutma, araba sadece bir ulaşım aracıdır. Rakamların anlamı şöyle:
%20 peşinat
Bu çok gibi görünebilir, ama daha yüklü bir peşinat arabanın değerinden fazla borçlanmanı önler. Araba, onu alıp götürdüğün anda hızla değer kaybedebilir. Değeri ona olan borcundan yüksek bir şeye sahip olmak, borcun üstesinden gelmenin anahtarıdır. Öyleyse asıl soru şu: fiyatın %20’sini peşin ödeyebilir misin? Zaten birçok satıcı sözleşme imzalanırken para ister ve ne kadar çok peşinat verirsen o kadar az faiz ödersin. Birikim hesaplayıcımız bunu biriktirmenin ne kadar süreceğini gösterir.
En fazla 4 yıllık kredi
Krediyi 4 yıl ya da daha kısa tutmak, ödeyeceğin toplam faizi düşük tutar. Faiz oranın yüksekse bu daha da önemlidir. Krediyi kısa tut, ama aylık taksitleri yine de zorlanmadan ödeyebileceğinden emin ol.
Aylık masraflar için gelirinin %10’u
Araba ödemelerini aylık gelirinin %10’unun altında tut. Kuralın farklı versiyonları var: bazıları brüt geliri esas alır ve yalnızca kredi taksitini sayar, bazıları yakıtı, sigortayı ve bakımı da dahil eder. Daha katı versiyon, yani tüm araba masraflarının net gelirinin %10’unu aşmaması, sana en geniş nefes alanını bırakır.
Gözün mü korktu?
Araba almak seni strese sokuyorsa basit tavsiyemiz şu: ikinci el bir araba al ve uzun yıllar kullan. Sıfır bir araba durumunu iyileştirmez. Bugün rahat yaşayan pek çok insan tam olarak böyle başladı.
Araba masrafların için bir bütçe belirleyerek ve ona sadık kalarak başla.