Όλοι μιλούν για επενδύσεις. Είναι απλώς μια λέξη της μόδας; Τρόπος ζωής; Πάνω απ’ όλα, είναι ένας τρόπος να βάλεις τα χρήματά σου να δουλέψουν. Λίγο σαν τη γυμναστική: και τα δύο φέρνουν τεράστια οφέλη σε βάθος χρόνου, και τα δύο είναι δύσκολο να τα ξεκινήσεις. Μπορεί να κάνεις κάποια λάθη στην πορεία, αλλά μαθαίνοντας από αυτά γίνεσαι πιο δυνατός. Πώς ξεκινάς λοιπόν; Μην ανησυχείς, είμαστε εδώ. Παρακάτω βλέπουμε τα οφέλη των επενδύσεων, τους κινδύνους που τις συνοδεύουν και μερικούς συνηθισμένους τρόπους να επενδύσεις.
Επένδυση σημαίνει να βάζεις χρήματα σε κάτι που περιμένεις να αποκτήσει μεγαλύτερη αξία ή να σου φέρει εισόδημα με τον χρόνο. Μπορείς να επενδύσεις με πολλούς τρόπους: να ξεκινήσεις τη δική σου επιχείρηση, να αγοράσεις περιουσιακά στοιχεία όπως ακίνητα, ή να αγοράσεις μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια.
Γιατί να επενδύσεις;
Μπορείς να νικήσεις τον πληθωρισμό
Τα χρήματα χάνουν αξία με τον χρόνο. Για να προστατευτούν οι αποταμιεύσεις σου, πρέπει να αποδίδουν περισσότερο από τον πληθωρισμό, μετά τους φόρους. Αυτό είναι δύσκολο με χρήματα που κάθονται σε έναν λογαριασμό με χαμηλό επιτόκιο. Κάποιες επενδύσεις έχουν τη δυνατότητα (και τον κίνδυνο!) να ξεπεράσουν κατά πολύ τον πληθωρισμό και να σου αποφέρουν πολύ περισσότερα από έναν λογαριασμό ταμιευτηρίου.
Χτίζεις παθητικό εισόδημα
Μία από τις καλύτερες οικονομικές συνήθειες είναι να χτίζεις παθητικό εισόδημα από νεαρή ηλικία. Ακόμη κι αν δεν έχεις ξεκινήσει, ποτέ δεν είναι αργά. Ένα τακτικό επιπλέον εισόδημα σου επιτρέπει να χαίρεσαι περισσότερο τη ζωή, να ανησυχείς λιγότερο για τη σύνταξη, να πετυχαίνεις μεγαλύτερους στόχους (όπως οι σπουδές των παιδιών σου) και να γίνεις πιο ανεξάρτητος.
Να ξέρεις τους κινδύνους
Η αλήθεια είναι ότι, αν ήταν τόσο απλό, θα το έκαναν όλοι. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι τις επενδύσεις, αλλά πλησίασέ τες με λογική και συνέχισε να μαθαίνεις. Αν μένεις ενημερωμένος και παίρνεις μελετημένες αποφάσεις, συνεχίζεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο κίνδυνος είναι μέρος της επένδυσης, και το αντάλλαγμα είναι απλό: χαμηλότερος κίνδυνος σημαίνει συνήθως χαμηλότερες αναμενόμενες αποδόσεις, και οι υψηλότερες πιθανές αποδόσεις έρχονται με υψηλότερο κίνδυνο. Ο πιο σημαντικός κανόνας είναι να μη βάζεις όλα τα αυγά σου σε ένα καλάθι. Με άλλα λόγια, να κάνεις διασπορά.
Είδη επενδύσεων
Τα είδη των επενδύσεων είναι πάρα πολλά για να τα αναφέρουμε όλα, αλλά δες τα πιο συνηθισμένα:
Αμοιβαία κεφάλαια και ETF
Τα πιο συνηθισμένα είναι τα αμοιβαία κεφάλαια και τα ETF (διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια). Ένα αμοιβαίο κεφάλαιο συγκεντρώνει χρήματα από πολλούς επενδυτές, και ένας επαγγελματίας διαχειριστής τα χρησιμοποιεί για να αγοράσει μετοχές, ομόλογα και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Πολλά ETF επίσης συγκεντρώνουν χρήματα, αλλά συχνά έχουν παθητική διαχείριση και απλώς ακολουθούν έναν δείκτη της αγοράς. Τα ETF έχουν γίνει πολύ δημοφιλή, γιατί αγοράζονται εύκολα και συνήθως είναι φθηνά. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος να ξεκινήσεις, αν θέλεις να επενδύσεις αλλά δεν θέλεις να διαλέγεις μεμονωμένες μετοχές. Για παράδειγμα, πολλά κεφάλαια ακολουθούν τον S&P 500, έναν δείκτη με περίπου 500 από τις μεγαλύτερες εταιρείες των ΗΠΑ, και υπάρχουν παρόμοια κεφάλαια που ακολουθούν δείκτες άλλων αγορών ή ολόκληρου του κόσμου. Μοιράζουν τα χρήματά σου σε πολλές εταιρείες ταυτόχρονα.
Μετοχές
Όταν αγοράζεις μια μετοχή, αγοράζεις ένα μικρό κομμάτι μιας εταιρείας και γίνεσαι συνιδιοκτήτης, δηλαδή μέτοχος. Αν η εταιρεία πάει καλά, η τιμή των μετοχών σου συνήθως ανεβαίνει, και κάποιες εταιρείες μοιράζουν επίσης μέρος των κερδών τους ως μερίσματα. Σήμερα η αγορά και η πώληση μετοχών γίνεται ηλεκτρονικά και παίρνει λίγα μόνο λεπτά. Στα αγγλικά θα συναντήσεις τους όρους «stocks» και «shares», που συχνά σημαίνουν το ίδιο: «shares» είναι τα μερίδια ιδιοκτησίας που αγοράζεις σε μια συγκεκριμένη εταιρεία.
Κρυπτονομίσματα
Τα κρυπτονομίσματα είναι ψηφιακά νομίσματα που μπορείς να αγοράζεις και να πουλάς σε ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων. Μάλλον έχεις ακούσει για το Bitcoin και το Ethereum. Μπορεί να φαίνονται πολύ ελκυστικά, αλλά οι τιμές τους έχουν μεγάλες διακυμάνσεις, άρα είναι επένδυση υψηλού κινδύνου. Μάθε πώς λειτουργούν πριν αγοράσεις και επένδυσε μόνο χρήματα που αντέχεις να χάσεις. Αν έχεις κρυπτονομίσματα, μπορείς να τα παρακολουθείς σε ξεχωριστό πορτοφόλι στο Spendee, δίπλα στα υπόλοιπα χρήματά σου.
Ομόλογα
Το ομόλογο μοιάζει με δάνειο που δίνεις εσύ σε ένα κράτος ή σε μια εταιρεία. Ως αντάλλαγμα παίρνεις τακτικά τόκους, και τα χρήματά σου πίσω όταν λήξει το ομόλογο. Τα ομόλογα έχουν συνήθως μικρότερο κίνδυνο από τις μετοχές, αν και αυτό εξαρτάται από το ποιος τα εκδίδει, και συχνά δίνουν σταθερότητα σε ένα χαρτοφυλάκιο.
Εμπορεύματα
Τα εμπορεύματα είναι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή άλλων αγαθών. Το εμπόριό τους είναι πανάρχαιο και πηγαίνει αιώνες πίσω, τότε που οι άνθρωποι αντάλλασσαν μπαχαρικά και πολύτιμα μέταλλα. Σήμερα οι επενδυτές τα χρησιμοποιούν κυρίως για διασπορά και επενδύουν σε μέταλλα (όπως ο χρυσός ή το ασήμι), σε ενέργεια (όπως το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο) ή σε αγροτικά προϊόντα. Οι τιμές τους έχουν συχνά έντονες διακυμάνσεις, και αυτό τα κάνει πιο ριψοκίνδυνα από πολλές άλλες επενδύσεις.
Πώς μπορείς να ξεκινήσεις;
Πρώτα, βεβαιώσου ότι το ταμείο έκτακτης ανάγκης σου είναι έτοιμο. Είναι το δίχτυ ασφαλείας σου, τα χρήματα που «δεν τα αγγίζεις», συνήθως 3 έως 6 μήνες των μέσων εξόδων σου. Έχει σημασία, γιατί οι επενδύσεις έχουν κίνδυνο, και πρέπει να επενδύεις μόνο όταν μπορείς να αντέξεις κάθε αποτέλεσμα.
Έπειτα, σκέψου τη δική σου κατάσταση και στάση. Σου αρέσει το ρίσκο ή είσαι πιο προσεκτικός; Τι απόδοση περιμένεις και για πόσο καιρό μπορείς να αφήσεις τα χρήματα επενδυμένα; Οι επενδύσεις είναι κάτι πολύ προσωπικό, αλλά συχνά οι άνθρωποι παίρνουν περισσότερο ρίσκο όταν είναι νέοι και γίνονται πιο συντηρητικοί με τα χρόνια. Γράψε τους στόχους σου. Τι ελπίζεις να πετύχεις και να μάθεις στην πορεία;
Μόλις είσαι έτοιμος, υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι να ξεκινήσεις:
1. Επενδύεις μόνος σου
Αν σου αρέσει να κάνεις τα πράγματα μόνος σου και δεν σε πειράζει να μάθεις πολλά και να ζήσεις μερικά σκαμπανεβάσματα, αυτό μπορεί να είναι για εσένα. Άνοιξε λογαριασμό σε μια εποπτευόμενη χρηματιστηριακή εταιρεία με χαμηλές χρεώσεις και εύχρηστη πλατφόρμα.
2. Επενδύεις με επαγγελματική διαχείριση
Αν προτιμάς να διαχειρίζεται ένας επαγγελματίας ένα μέρος των χρημάτων σου, να περιμένεις ότι θα πληρώσεις κάτι παραπάνω για τις γνώσεις του. Μπορεί να είναι ένας οικονομικός σύμβουλος, ένα αμοιβαίο κεφάλαιο με ενεργή διαχείριση ή μια αυτοματοποιημένη επενδυτική υπηρεσία. Σύγκρινε τις χρεώσεις, γιατί με τον χρόνο τρώνε από τις αποδόσεις σου.
Ό,τι κι αν διαλέξεις, ξεκίνα με μικρά βήματα. Είναι καλύτερο να ξεκινήσεις νέος με μικρά ποσά παρά να μην ξεκινήσεις ποτέ. Είναι σκληρό να συνειδητοποιείς ότι τα χρήματα που έβγαλες με κόπο χάνουν αξία με τον χρόνο, αλλά μπορεί να σου δώσει το κίνητρο να ψάξεις και να κάνεις τα σωστά βήματα για το μέλλον σου. Για να δεις πώς μπορούν να μεγαλώσουν με τα χρόνια οι τακτικές καταθέσεις, δοκίμασε τον υπολογιστή αποταμίευσης.