Wszyscy mówią o inwestowaniu. Czy to tylko modne hasło? Styl życia? Przede wszystkim to sposób, żeby dać swoim pieniądzom porządny trening. Trochę jak z ćwiczeniami: jedno i drugie daje na dłuższą metę ogromne korzyści i w obu przypadkach trudno zacząć. Po drodze możesz popełnić kilka błędów, ale wyciągnięte z nich wnioski cię wzmocnią. Jak więc zacząć? Spokojnie, pomożemy. Poniżej przyglądamy się korzyściom z inwestowania, ryzykom, które się z nim wiążą, i kilku popularnym sposobom inwestowania.
Inwestować to wkładać pieniądze w coś, co według ciebie z czasem zyska na wartości albo będzie przynosić dochód. Można to robić na wiele sposobów: założyć własną firmę, kupić aktywa takie jak nieruchomości albo kupić akcje, obligacje i fundusze.
Dlaczego warto inwestować?
Możesz pokonać inflację
Pieniądze z czasem tracą na wartości. Żeby chronić oszczędności, muszą one zarabiać więcej, niż wynosi inflacja, i to po opodatkowaniu. Trudno o to, gdy pieniądze leżą na nisko oprocentowanym koncie. Niektóre inwestycje mają potencjał (i ryzyko!), żeby wyraźnie pokonać inflację i zarobić dużo więcej niż konto oszczędnościowe.
Budujesz dochód pasywny
Jeden z najlepszych nawyków finansowych to budowanie dochodu pasywnego od młodego wieku. Ale nawet jeśli jeszcze nie zaczynasz, nigdy nie jest za późno. Regularny dodatkowy dochód pozwala bardziej cieszyć się życiem, mniej martwić się o emeryturę, osiągać większe cele (takie jak edukacja dzieci) i zyskać więcej niezależności.
Pamiętaj o ryzyku
Prawda jest taka, że gdyby to było takie proste, robiliby to wszyscy. Inwestowania nie trzeba się bać, ale podchodź do niego racjonalnie i ucz się dalej. Dobra orientacja i przemyślane decyzje to coś, dzięki czemu idziesz we właściwym kierunku. Ryzyko jest częścią inwestowania, a zależność jest prosta: niższe ryzyko zwykle oznacza niższy oczekiwany zysk, a wyższy możliwy zysk idzie w parze z wyższym ryzykiem. Najważniejsza zasada to nie wkładać wszystkich jajek do jednego koszyka. Innymi słowy: dywersyfikuj.
Rodzaje inwestycji
Rodzajów inwestycji jest zbyt wiele, żeby wymienić wszystkie, ale oto najpopularniejsze:
Fundusze
Najpopularniejsze fundusze to fundusze inwestycyjne i ETF-y (fundusze notowane na giełdzie). Fundusz inwestycyjny zbiera pieniądze od wielu inwestorów, a zawodowy zarządzający kupuje za nie akcje, obligacje i inne aktywa. Wiele ETF-ów też łączy pieniądze inwestorów, ale często są zarządzane pasywnie i po prostu odwzorowują indeks rynkowy. ETF-y stały się bardzo popularne, bo łatwo je kupić i zwykle są tanie. Fundusze to świetny początek, jeśli chcesz inwestować, ale nie chcesz wybierać pojedynczych akcji. Na przykład wiele funduszy odwzorowuje S&P 500, indeks około 500 największych amerykańskich spółek, a podobne fundusze indeksowe istnieją dla innych rynków i dla całego świata. Rozkładają twoje pieniądze na wiele spółek jednocześnie.
Akcje
Kupując akcję, kupujesz mały kawałek spółki i stajesz się jej współwłaścicielem, czyli akcjonariuszem. Jeśli spółce dobrze idzie, cena twoich akcji zwykle rośnie, a niektóre spółki wypłacają też część zysku jako dywidendę. Dziś kupno i sprzedaż akcji odbywają się elektronicznie i zajmują kilka minut. Po angielsku często używa się zamiennie słów „stocks” i „shares”. Po polsku w obu przypadkach mówimy o akcjach, czyli o jednostkach własności, które kupujesz w konkretnej spółce.
Kryptowaluty
Kryptowaluty to cyfrowe waluty, które można kupować i sprzedawać na giełdach kryptowalut. Pewnie znasz nazwy Bitcoin i Ethereum. Mogą wyglądać bardzo kusząco, ale ich ceny mocno się wahają, więc to inwestycja wysokiego ryzyka. Zanim kupisz, dowiedz się, jak działają, i inwestuj tylko te pieniądze, których utratę możesz znieść. Jeśli masz kryptowaluty, możesz śledzić je w osobnym portfelu w Spendee, obok reszty swoich pieniędzy.
Obligacje
Obligacja jest jak pożyczka, której udzielasz państwu albo firmie. W zamian dostajesz regularne odsetki, a gdy obligacja wygasa, odzyskujesz swoje pieniądze. Obligacje są zwykle mniej ryzykowne niż akcje, choć zależy to od tego, kto je emituje, i często pełnią w portfelu rolę stabilizatora.
Surowce
Surowce to materiały, z których wytwarza się inne dobra. Handel nimi jest bardzo stary i sięga wieków wstecz, do czasów handlu przyprawami i metalami szlachetnymi. Dziś inwestorzy korzystają z nich głównie do dywersyfikacji i inwestują w metale (takie jak złoto czy srebro), energię (taką jak ropa czy gaz) albo produkty rolne. Ich ceny często mocno się wahają, przez co są bardziej ryzykowne niż wiele innych inwestycji.
Jak zacząć?
Po pierwsze, upewnij się, że twoja poduszka finansowa jest gotowa. To twoja siatka bezpieczeństwa, czyli pieniądze, których się nie rusza, zwykle od 3 do 6 miesięcy średnich wydatków. To ważne, bo inwestowanie wiąże się z ryzykiem i warto inwestować dopiero wtedy, gdy poradzisz sobie z każdym wynikiem.
Po drugie, przemyśl własną sytuację i nastawienie. Wolisz ryzykować czy działać ostrożnie? Jakiego zysku oczekujesz i na jak długo możesz zostawić zainwestowane pieniądze? Inwestowanie to bardzo osobista sprawa, ale ludzie często podejmują większe ryzyko w młodości, a z wiekiem stają się ostrożniejsi. Zapisz swoje cele. Co chcesz osiągnąć i czego się po drodze nauczyć?
Gdy już wszystko masz gotowe, są dwa główne sposoby, żeby zacząć:
1. Samodzielne inwestowanie
Jeśli lubisz robić wszystko samodzielnie i nie przeszkadza ci dużo nauki oraz wzloty i spadki, to może być coś dla ciebie. Otwórz rachunek u licencjonowanego brokera, który ma niskie opłaty i łatwą w obsłudze platformę.
2. Inwestowanie z pomocą profesjonalistów
Jeśli wolisz, żeby częścią twoich pieniędzy zarządzał profesjonalista, licz się z dodatkową opłatą za jego wiedzę. Może to być doradca finansowy, fundusz aktywnie zarządzany albo usługa zautomatyzowanego inwestowania. Porównaj opłaty, bo z czasem uszczuplają one twoje zyski.
Cokolwiek wybierzesz, zacznij od małych kroków. Lepiej zacząć młodo od małych kwot, niż nie zacząć wcale. Świadomość, że ciężko zarobione pieniądze z czasem tracą na wartości, bywa przykra, ale może zmotywować do tego, żeby zgłębić temat i podjąć dobre kroki dla swojej przyszłości. Żeby zobaczyć, jak regularne wpłaty mogą rosnąć przez lata, wypróbuj nasz kalkulator oszczędności.