Jeśli trudno ci trzymać się budżetu, nie jesteś wyjątkiem. Wielu osobom ciężko odkładać pieniądze na przyszłość. Budżet pomaga oszczędzać na nagłe wydatki, spłacać długi, a nawet planować emeryturę. Krótko mówiąc, pomaga osiągać cele finansowe.
Prowadzenie budżetu nie musi być trudne. Kilka drobnych zmian tu i tam potrafi zdziałać naprawdę dużo. Jeśli więc masz kłopot z trzymaniem się budżetu i z tym, żeby oszczędzanie było na pierwszym miejscu, oto kilka szybkich wskazówek.
1. Wyznacz konkretne cele
Po co budżet, jeśli nie masz celów? Cele pomagają trzymać kurs. Przecież nie wsiadasz do samochodu, nie wiedząc, dokąd jedziesz, prawda?
Zanim ułożysz budżet, zapisz swoje cele. Niech będą jak najbardziej szczegółowe i konkretne. Wyznacz cele krótkoterminowe, które osiągniesz w ciągu roku, i długoterminowe, na które potrzeba roku albo więcej.
Trzymaj listę celów tam, gdzie widzisz ją codziennie. Przypomina ci, do czego dążysz, i motywuje, żeby trzymać się budżetu.
2. Śledź swoje wydatki
Spróbuj przez tydzień albo dłużej zapisywać każdy wydatek. Zobaczysz wyraźnie, na co idą twoje pieniądze, i zauważysz nawyki, które sporo cię kosztują. Wtedy możesz poprawić budżet tak, żeby ci służył.
Śledzenie wydatków potrafi otworzyć oczy. Często jest to pierwszy krok do trwałej zmiany nawyków finansowych.
3. Oszczędzanie na pierwszym miejscu
Zanim zapłacisz rachunki, odłóż oszczędności. Wielu osobom oszczędzanie nie wychodzi po prostu dlatego, że odkładają to, co zostanie na koniec miesiąca, a często nie zostaje nic. Zamiast tego najpierw zapłać sobie. Jeśli nie masz jeszcze poduszki finansowej na 3 do 6 miesięcy wydatków, to świetne miejsce na start.
Często radzi się, żeby oszczędzać od 10% do 20% dochodu. Jeśli to wydaje się poza zasięgiem, zacznij od mniejszej kwoty i co miesiąc trochę ją podnoś. Po pewnym czasie przestaniesz odczuwać brak tych pieniędzy, a oszczędzanie wejdzie ci w nawyk. Nasz kalkulator oszczędności pokazuje, jak regularne wpłaty rosną z czasem.
4. Płać kartą, żeby widzieć swoje wydatki
Płatność kartą zostawia ślad po każdym zakupie, więc widzisz dokładnie, na co idą twoje pieniądze. Aplikacja banku pokazuje wszystkie transakcje, a wiele z nich dzieli je na kategorie.
Niektóre karty kredytowe oferują też nagrody. Jeśli korzystasz z karty kredytowej, co miesiąc spłacaj całe zadłużenie, żeby nie płacić odsetek. Jeśli korzystasz z karty debetowej, sprawdź, czy nie płacisz dodatkowych opłat.
5. Podejmij wyzwanie finansowe
Wyzwania finansowe to przyjemny sposób, żeby odłożyć więcej i zmienić nawyki zakupowe. Skłaniają do tego, żeby uważniej przyjrzeć się swoim wydatkom, a do wyboru jest ich mnóstwo.
Popularne są na przykład miesiąc bez wydawania albo odkładanie drobnych. Znajdź wyzwanie, które pasuje do twojego stylu życia i celów, i zaproś do niego przyjaciół albo rodzinę. Razem jest dużo przyjemniej niż w pojedynkę.
6. Wypróbuj zasadę 50/30/20
Jeśli w prowadzeniu budżetu najtrudniej ci utrzymać porządek, może pomóc zasada 50/30/20. Dzieli dochód na trzy grupy: potrzeby, zachcianki i oszczędności.
- 50% dochodu idzie na potrzeby i stałe wydatki, takie jak czynsz, media i opieka zdrowotna.
- 30% idzie na zachcianki, takie jak rozrywka, jedzenie na mieście czy wakacje.
- 20% idzie na twoje cele, takie jak oszczędności, emerytura czy spłata zadłużenia na karcie kredytowej.
Chcesz zobaczyć liczby dla swojego dochodu? Wypróbuj nasz kalkulator budżetu 50/30/20.
7. Znajdź odpowiednie narzędzia
Prowadzenie budżetu na kartce bywa żmudne i łatwo o pomyłkę. Aplikacja do budżetu pomaga przejrzeć wydatki i zobaczyć, ile pieniędzy trafia do każdej kategorii. Niektóre aplikacje przypominają też, żeby trzymać kurs.
W Spendee możesz na przykład podłączyć bank albo dodawać wydatki ręcznie, ustawić jeden budżet miesięczny i podzielić go na budżety kategorii, a w Przeglądzie zobaczyć, na co poszły twoje pieniądze.
8. Znajdź własny styl budżetowania
Nie ma jednego słusznego sposobu na budżet. Każdy ma inne potrzeby i cele, więc znajdź styl, który sprawdza się u ciebie. Oto kilka do rozważenia:
- System kopertowy: dla każdej kategorii budżetu zakładasz kopertę i wkładasz do niej gotówkę. Wkładasz tylko tyle, ile chcesz wydać w tej kategorii. Gdy koperta jest pusta, przestajesz w tej kategorii wydawać. Jeśli wolisz, na stałe wydatki możesz użyć kopert cyfrowych.
- Budżet odwrócony: jeśli masz jeden cel, który naprawdę chcesz szybko osiągnąć, wypróbuj budżet odwrócony. Najpierw odkładasz pieniądze na ten cel, a rachunki płacisz z tego, co zostanie.
- Budżet zerowy: każda zarobiona złotówka dostaje zadanie. Decydujesz dokładnie, na co idą wszystkie twoje pieniądze, tak żeby dochód minus wydatki i oszczędności dawał zero.
9. Działaj razem z partnerem
Ułożyć budżet i się go trzymać bywa łatwiej, gdy robisz to z partnerem albo partnerką. Jako zespół łatwiej wam obojgu trzymać kurs, a budżetowanie może nawet stać się trochę przyjemniejsze.
Im więcej dobrych nawyków finansowych wypracujecie razem, tym łatwiej osiągniecie wspólne cele.
10. Zmieniaj budżet, gdy trzeba
Życie się toczy i pojawiają się niespodziewane wydatki. Nie ma nic złego w tym, żeby dopasować budżet do dodatkowych kosztów albo zmian w życiu. Mały zapas w budżecie ułatwia takie zmiany.
Na koniec każdego miesiąca sprawdź, jak ci poszło. Czy w którejś kategorii wyszło więcej? Czy naprawa samochodu uszczupliła poduszkę finansową i w przyszłym miesiącu trzeba odłożyć więcej? Niezależnie od wyniku spójrz na budżet jeszcze raz i upewnij się, że nadal jest realistyczny.
Podsumowanie
Prowadzenie budżetu nie musi być trudne. Jest wiele sposobów, żeby dopasować je do siebie i zbliżyć się do swoich celów. Znajdź to, co pasuje do twojego życia, a będziesz o krok bliżej finansowego sukcesu.
Autorką tego tekstu jest Ashley, która pisze o finansach osobistych i tworzy treści na ten temat.