Nakit akışı rehberimizde 50/30/20 kuralının gelirinden en iyi şekilde yararlanmana nasıl yardım ettiğini gösterdik. Bütçeni bir üst seviyeye taşımaya hazır mısın?
İyi para yönetiminin ilk adımını zaten biliyorsun: eline geçen net gelirin en az %20’sini biriktir ya da yatırıma ayır. Şimdi kalanı nasıl daha da hassas biçimde böleceğine bakalım.
Belirli kategoriler için bütçe kullanmak
Demek gelirinin %80’i elinde kaldı. Onu tam olarak nasıl kullanacaksın? %50’nin ihtiyaçlara, %30’un isteklere gitmesi gerektiğini bilmek yeterli mi? Bu sana yetiyorsa harika. Ama her harcama kategorisinin ne kadar alması gerektiğine karar vermekte zorlanıyorsan okumaya devam et. Aşağıda neyin zorunlu, neyin zorunlu olmayan harcama sayıldığını ve her bütçe için önerilen yüzdeleri bulacaksın.
Gelirini nasıl böleceğin, büyük ölçüde nerede yaşadığına ve bölgene özgü maliyetlere bağlıdır. Bu rakamları sana ilham verecek genel öneriler olarak gör ve hayatına uyacak şekilde ayarla.
Zorunlu giderler (%50)
Bunlar ihtiyaçların, yani onlarsız bir gündelik hayat düşünemediğin şeyler. Yaşayacak bir yer ve yiyecek ilk sırada gelir, ama hepimizin bel bağladığı başka faturalar da var. Tek tek bakalım.
Konut (%20 ila %35) ve faturalar (%5 ila %10)
Çoğu insan için bu, gelirin en büyük parçasıdır. Aynı zamanda imkânlarının üstünde mi altında mı yaşadığını kolayca görebileceğin yerdir. Bu kategorilerin bütçesi evin için ödediğin her şeyi kapsar: kira ya da konut kredisi taksitleri, enerji, su ve temel ev eşyaları. Ev almayı düşünüyorsan konut kredisi hesaplayıcımız aylık taksitin ne kadar olabileceğini gösterir.
Yemek (%10 ila %15)
Yemek yemek zorundasın, ama her zaman dışarıda yemek zorunda değilsin! Bazıları için yemek yalnızca bir ihtiyaçtır. Bazıları için ise eğlencenin de bir parçasıdır. Nasıl böleceğin sana kalmış. Yaygın bir öneri, net gelirinin yaklaşık %10’unu yemeğe ayırmaktır. Arada bir dışarıda yemeyi seviyorsan o %10’u market için kullan, restoranları da kişisel harcamalara ya da eğlenceye say. Sana hangisi uyuyorsa.
Önerilen yazılar:
Sigorta (%5 ila %15)
Bütün sigorta poliçelerini tek bir yerde listelemek akıllıca olur. İster sağlık, ister araba, ister konut, ister maluliyet sigortası olsun (daha pek çoğu var), ne kadar ödediğini tam olarak bilmelisin.
Sağlık (%5 ila %10)
Sağlık giderleri sigortaya göre çok daha değişkendir, ama ikisi de aynı derecede önemlidir. Reçeteli ilaçlar, doktor ziyaretleri, tıbbi cihazlar ve tedavi bu kategoriye girer.
Ulaşım (%5 ila %15)
Nerede yaşarsan yaşa, her gün bir yerden bir yere gitmenin bir yoluna ihtiyacın var. Günlük yolculuklarınla ilgili her şeyi dahil et: toplu taşıma abonmanı, araba taksitleri, yakıt, otoyol ve köprü ücretleri, bakım. Bunlar zorunlu giderler olduğu için tatil yolculuklarını bu bütçenin dışında tut.
Kişisel giderler (%30)
Bu giderler hayatı daha keyifli hale getirir. Olması güzel ama zorunlu olmayan alışverişleri ve etkinlikleri kapsar. Her ay en çok tasarruf edebileceğin yer burasıdır. Kalanı birikime ya da gelecek aya aktarabilirsin.
Kişisel (%5 ila %10)
Bu, kişisel bakım ve benzeri harcamalar için bir yaşam tarzı kategorisidir. Kıyafet, dergi, kozmetik ürünleri ya da spor salonu üyeliği buna örnektir. Bu masraflar değişken olduğu için neyin kişisel sayılacağına sen karar verir ve buna sadık kalırsın.
Eğlence (%5 ila %10)
Dürüst olalım: hayat yalnızca fatura ödemekten ve işe gitmekten ibaret olmamalı. Gelirinin bir kısmını eğlenceye harcamak sağlıklıdır. Konserler, kitaplar, video oyunları, spor etkinlikleri, hobiler, tatiller ve dijital yayın abonelikleri buraya girer. Kısacası boş zamanını dolduran ve moralini yükselten her şey.
Diğer (%5 ila %10)
Bu kategori, aradığın güvenlik ağıdır. Belki bir gider başka hiçbir yere uymuyordur ya da başka bir kategorinin bütçesini çoktan tüketmişsindir. Bu son dilim yine de yolda kalmana yardım eder.
Nasıl başlarım?
Bu kadar çok kategori ve bütçe insana fazla gelebilir. Ama bu genel kuralları öğrenerek ilk adımı zaten attın. Bunlar kullanmak zorunda olduğun kesin yüzdeler değil, ama sana neyin uyduğunu bulmak için harika bir başlangıç noktası.
Yüzdeleri gerçek tutarlara çevirmek için net gelirinle başla (maaş hesaplayıcımız onu brüt maaşından hesaplayabilir), sonra 50/30/20 bütçe hesaplayıcısını dene. Spendee kullanıyorsan tek bir toplam aylık bütçe belirleyip onu yukarıdakiler gibi kategori bütçelerine bölebilirsin. Böylece dağıtılacak ne kadar kaldığını her zaman görürsün. Daha fazlasını öğrenmek ister misin? Bütçe 101 yazısını oku.
Sürekli kontrolden çıkan tek bir kategori mi var? Küçük başla ve sadece onun için bir bütçe belirle.