Hedeflerinde ve paranda yoldan sapmamak insana fazla gelebilir. Doğru hedefleri koymak iyi bir başlangıçtır, ama her zaman yetmez. Gelirinin ve giderlerinin, bunların aya nasıl yayıldığının net bir resmine de ihtiyacın var.
Önce giderlerini ayır
Faturalar ve kira gibi sabit giderler genellikle ayda bir ödenir. Değişken harcamalar, yani “isteklerin”, çok daha sık gerçekleşir. İşin can alıcı kısmı da budur, çünkü bilinçli olarak yönetmezsen takibini kaybetmek kolaydır.
Kişisel finansları yönetmek, bir şirketi yönetmeye çok benzer. Her işletme sahibi sabit ve değişken maliyetlerini bilir. Kısa vadede sabit maliyetlerin rahatça karşılandığından emin olur, kârlı kalmak için de değişken olanları yönetir. Kendi paranın başarılı bir patronu olmak istiyorsan okumaya devam et.
Kişisel değişken maliyetlerin market, kıyafet, yakıt ve eğlence gibi şeylerdir. Bütçe yaparken en çok kısabileceğin yer burasıdır.
Bir örneğe bakalım. Arkadaşımız Tom’un bu ayki sabit giderleri 22.000 ₺ oldu.
Değişken harcamaları, yani “istekleri” ise 20.000 ₺ tuttu.
Tom parasını en iyi şekilde değerlendirmek için şimdi ne yapmalı? Önce haftalık ve aylık bütçelerin birlikte nasıl çalıştığını görmesi gerekiyor.
Aylık bütçeden haftalık bütçeye mi geçmeli? Hayır, ikisini de kullan!
Herhangi bir sorunu çözerken “kuşbakışı” bir görünüm büyük resmi görmene yardım eder. Bütün giderlerini aylık olarak takip etmek kontrolü elinde tutmanı ve finansal hedeflerine ulaşmanı sağlar. Yani aylık bütçeni bırakma. İkisini birlikte kullanmayı öğren.
Aylık bütçen bütün kategorileri birlikte kapsar, sabit olanları da değişken olanları da. Aylık faturalar aylık bir bütçeye doğal olarak oturur. Faturalardan, borç ödemelerinden ve birikimden sonra kalan ise daha küçük parçalara bölünmesi gereken kısımdır.
Kalanı yönetmek başta biraz pratik ister, ama çabuk kolaylaşır. Değişken harcamalar için haftalık bütçeleri şiddetle öneririz. Haftalık bir bütçeyle her alışverişin bir şeyden vazgeçmek anlamına geldiğini çabucak görürsün.
Tek ihtiyacın haftalık bir limit. Onu bulmanın en kolay yolu mu? Bir kategorideki aylık harcamanı al ve dörde böl. Haftalık bütçen budur. Bazıları harcamadığı parayı bir sonraki haftaya devretmeyi sever, bu da birikimi küçük bir ödüle dönüştürür. Her değişken kategoriyi ayrı ayrı takip edebilir ya da hepsi için tek bir haftalık bütçe kullanabilirsin.
Tom’un bütün değişken harcamaları için haftalık bütçesi 20.000 / 4 = 5.000 ₺ olur. Bunu kategori bazında da yapabilir. Örneğin market, haftada 10.000 / 4 = 2.500 ₺ eder.
Market için haftalık bir bütçe belirlemeye karar veriyor. Hafta sonunda 2.100 ₺ harcamış oluyor, yani bütçesinin yaklaşık %85’ini. Harika! Elinde 400 ₺ kalıyor. Bunu gelecek haftaya devredebilir ya da birikime aktarabilir.
Bu yöntem Tom’da çok daha iyi işliyor ve onu haftadan haftaya yolda tutuyor. Para artırdığında onu ertesi hafta kullanabilir ya da bütçeyi ayarlayabilir. Bu güzel bir ödül, aynı zamanda neyin ters gittiğine dönüp bakmanın harika bir yolu. Peki ya Tom bütçeyi aşarsa? Tahmini fazla düşük kaldıysa bütçeyi artırabilir ya da ertesi hafta biraz daha sıkı davranabilir. Mantığını kavramaya başladın mı?
Spendee kullanıyorsan her şey için aylık toplam bütçeni koruyabilir, market ya da dışarıda yemek gibi daha yakından izlemek istediğin kategoriler için özel bir haftalık bütçe ekleyebilirsin. En başta gelirinin her bölümüne ne kadar ayıracağından emin değil misin? 50/30/20 bütçe hesaplayıcımızı dene.
Bütçende bol şans! Paranın nasıl girip çıktığını bilmek onu iyi yönetmenin anahtarıdır, o yüzden motivasyonunu koru ve devam et. Bir haftalık işlemleri aklında tutmak, bütün bir ayınkileri tutmaktan çok daha kolaydır. Bu ay dene ve ne kadar biriktirdiğini gör.