หลับตาแล้วนึกภาพตัวคุณในเวอร์ชันที่ดีที่สุด คุณอยากเรียนรู้อะไร อยากเก่งเรื่องไหนจริง ๆ หรืออยากใส่ใจอะไรมากขึ้น ออกกำลังกายสม่ำเสมอและกินอาหารดี ๆ เจอเพื่อนและครอบครัวบ่อยขึ้น อ่านหนังสือเดือนละเล่มอย่างนั้นหรือ ทั้งหมดอาจเป็นภาพฝันที่ยอดเยี่ยม แต่ยากที่จะทำทุกอย่างพร้อมกัน มาแบ่งเป็นส่วนย่อย ๆ กัน
การติดตามการใช้จ่ายเป็นตัวอย่างที่ดีของนิสัยที่ให้ผลตอบแทน: ไม่กี่วินาทีต่อวันทำให้คุณเห็นเงินของตัวเองชัดเจน วิธีเดียวกันนี้ใช้ได้กับทุกด้านของชีวิต
เข้าใจว่าทำไมการติดตามนิสัยจึงสำคัญ
ความคืบหน้าเล็ก ๆ มีความหมาย ตัวตนของเราสร้างขึ้นจากสิ่งเล็ก ๆ ที่เราเลือกทำทุกวัน และตอนเริ่มนิสัยใหม่ มันยาก ทั้งการลงมือทำ การคิดถึงมัน และการทำให้สม่ำเสมอ เมื่อยังไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงใหญ่ ใจคุณก็บอกร่างกายได้ยากว่า ทำอีกครั้งนะ
ตรงนี้เองที่การติดตามช่วยได้ การเห็นความคืบหน้าคือหลักฐานของความพยายาม หลักฐานที่มองเห็นได้นี้ให้ความรู้สึกเหมือนได้รางวัล และทำให้คุณมีแรงจูงใจในระยะยาว ฟีดแบ็กที่เร็วและเรียบง่ายแสดงให้เห็นว่าคุณทำได้ดีแค่ไหน และกระตุ้นให้คุณพัฒนา
ตัดสินใจว่าจะติดตามอะไร
ถ้าอยากไปถึงเป้าหมาย ให้เลือกสิ่งที่สำคัญที่สุดและเริ่มจากไม่กี่อย่าง นิสัยมากเกินไปในคราวเดียวจะทำให้คุณล้น และตามไม่ทันในเวลาอันสั้น ก่อนเลือก ให้เขียนทุกอย่างที่คุณอยากปรับปรุงในด้านต่าง ๆ ของชีวิตออกมา
มาเริ่มกันเลย
การรู้แน่ชัดว่าอยากปรับปรุงอะไรเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ตัวช่วยติดตามนิสัยแบบง่าย ๆ ก็ช่วยได้ ไม่ว่าจะเป็นแอป ปฏิทินบนผนัง หรือสมุดโน้ต นี่คือ 10 เคล็ดลับที่ช่วยให้คุณไม่หลุดจากแผนและมีแรงจูงใจอยู่เสมอ
1. ทำให้เรียบง่าย
อย่าหักโหมตั้งแต่เริ่ม การเขียนนิสัย 10 อย่างที่อยากทำนั้นง่าย แต่การทำตามให้ได้ยากกว่ามาก เริ่มจากหนึ่งอย่าง แล้วเพิ่มเมื่อคุณรู้สึกสบายแล้ว แบบนั้นคุณจะมีโอกาสล้มเลิกกลางคันน้อยลง
2. ทำสั้น ๆ
ข้อนี้อาจฟังดูแปลก แต่ฟังเราก่อน สมมติว่าเป้าหมายของคุณคือนั่งสมาธิวันละหนึ่งชั่วโมง ให้เริ่มจากห้านาที บางวันห้านาทีจะรู้สึกมากพอแล้ว บางวันคุณจะอยากทำนานกว่านั้น ตอนกำลังสร้างนิสัย สิ่งสำคัญคือคุณได้ใช้เวลาช่วงเล็ก ๆ กับเป้าหมายของตัวเอง
3. อย่าเปรียบเทียบ
ทุกคนมีจังหวะของตัวเอง คุณอาจวิ่ง 10 กิโลเมตรได้สบาย ๆ แต่รู้สึกว่าการเรียนภาษาใหม่ช่างทรมาน เราต่างเก่งกันคนละเรื่อง ดังนั้นอย่าคาดหวังว่าจะเป็นนักกีฬาได้หลังวิ่งครั้งเดียว หรือพูดภาษาฝรั่งเศสได้คล่องหลังเรียนคาบเดียว
4. หาเพื่อนร่วมทาง
คุณไม่จำเป็นต้องทำคนเดียว หาเพื่อนที่จะสนับสนุนคุณไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น วิธีที่ดีที่สุดคือสร้างนิสัยดี ๆ ไปด้วยกัน ถ้าเพื่อนอยากช่วยแต่ไม่อยากมีนิสัยใหม่ ขอให้เขาคอยถามไถ่ความคืบหน้าเป็นระยะ การถามไถ่สั้น ๆ ช่วยได้เสมอ ไม่ว่าจะทำอย่างไร อย่าเก็บนิสัยของคุณเป็นความลับ การบอกคนอื่นว่าคุณตั้งเป้าอะไรทำให้รู้สึกผูกมัดกับมันมากขึ้น
5. มองไปที่อนาคตและคิดระยะยาว
นึกภาพตัวเองเมื่อทำนิสัยนั้นได้จนชำนาญ แล้วมุ่งไปทางนั้น อย่าเปรียบเทียบตัวเองกับเมื่อวาน ให้เปรียบเทียบความคืบหน้าเป็นสัปดาห์ เดือน หรือปี เขียนว่าคุณรู้สึกอย่างไร ถ่ายรูปว่าคุณดูเป็นอย่างไร อัดวิดีโอตัวเองพูดภาษาใหม่
6. วางแผนวันของคุณ
วิธีที่ง่ายที่สุดในการทำนิสัยให้ต่อเนื่องคือใส่มันลงในปฏิทินก่อนวันจะเริ่ม อยากออกกำลังกายใช่ไหม ตั้งนาฬิกาปลุกให้เร็วขึ้นพร้อมแผนที่ชัดเจน หรือจองช่วงเวลาตอนเย็นไว้ เพิ่มมันในรายการสิ่งที่ต้องทำประจำวัน อย่าปล่อยให้เป็นเรื่องของโชค ทำให้เป็นส่วนหนึ่งของแผน
7. ลดสิ่งรบกวน
ทำให้ง่ายสำหรับตัวเองด้วยการลดขั้นตอนที่ต้องทำหรือต้องคิด ถ้าอยากอ่านหนังสือตอนเช้า ให้เคลียร์โต๊ะตั้งแต่คืนก่อน เตรียมพื้นที่ให้เป็นระเบียบและพร้อมทำงาน จะได้ไม่มีอะไรมาถ่วง การทำที่เดิมเวลาเดิมก็ช่วยได้ ถ้านิสัยของคุณเกิดขึ้นนอกบ้าน เช่น การไปยิม ให้จัดของทุกอย่างตั้งแต่คืนก่อนแล้ววางไว้ข้างประตู คุณจะได้แค่หยิบแล้วออกไปเลย
8. ฉลองความสำเร็จ
การทำตามเป้าหมายได้เป็นเรื่องเยี่ยม แต่อย่าเข้มงวดกับตัวเองเกินไป และฉลองชัยชนะเล็ก ๆ ด้วย รางวัลทำให้คุณมีเรื่องดี ๆ ให้ตั้งตารอหลังทำงานหนัก มื้ออาหารนอกบ้าน วันหยุดหนึ่งวัน หรือหนึ่งวันท่ามกลางธรรมชาติ: รางวัลเล็ก ๆ อะไรก็ได้ที่ทำให้คุณมีความสุขใช้ได้ทั้งนั้น
9. ทำให้ติดตัว
ต้องใช้เวลานานแค่ไหนกว่านิสัยจะกลายเป็นอัตโนมัติ ใน งานวิจัยของ University College London (2009) ที่เป็นที่รู้จักกันดี ผู้เข้าร่วมใช้เวลาตั้งแต่ 18 ถึง 254 วัน โดยเฉลี่ยอยู่ที่ 66 วัน แต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่มีอย่างหนึ่งที่แน่นอน: มันง่ายขึ้นตามเวลา คิดแบบนักวิทยาศาสตร์ ทำการทดลองของคุณเองแล้ววัดว่าคุณใช้เวลานานแค่ไหน
10. อย่าให้สถิติขาดตอน
ตัวช่วยติดตามนิสัยแสดงให้เห็นว่าคุณทำต่อเนื่องมากี่วันแล้ว กฎที่ไม่ได้เขียนไว้คือ ยิ่งสถิติต่อเนื่องยาวเท่าไร คุณก็ยิ่งมีแนวโน้มจะรักษามันไว้อีกวัน ดังนั้นลงมือทำ แล้วดูตัวเลขเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ