Zacznij oszczędzać: kompletny przewodnik po budżecie

Odłóż więcej w tym miesiącu: wyzwanie

Rzuć sobie wyzwanie w tym miesiącu! W tym przewodniku znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, żeby założyć budżet i odkładać więcej, w trzech częściach:

1. Dlaczego budżet to nie jest brzydkie słowo.

2. Jak ustawić pierwszy budżet, na prawdziwym przykładzie.

3. Nawyki i narzędzia, które pomagają odnieść sukces.

Część 1: budżet to twój przyjaciel

Budżet uwzględnia, ile zarabiasz i ile możesz (albo chcesz) wydać w danym okresie. Wiele osób widzi w budżecie wroga, ale to nieprawda.

Budżet to limit, którego nie chcesz przekroczyć, wydając swoje pieniądze.

Budżety mogą mieć duży, pozytywny wpływ na twoje życie:

• Budżet prowadzi cię w decyzjach. Dużo łatwiej zobaczyć całość i dobrze wybierać, gdy dzielisz pieniądze na mniejsze części.

• Budżet wspiera świadome wydawanie. Życie z budżetem nie musi być nudne. Możesz zaplanować pieniądze na to, co daje ci radość, i ciąć wydatki, które tylko drenują ciebie i twój portfel.

• Budżet pomaga żyć pełnią życia. Pomaga osiągać cele. Pieniądze, które odkładasz teraz, mogą później sfinansować inwestycje albo własną firmę.

• Budżet szanuje twoją ciężką pracę. Nadaje cel każdej złotówce, więc twój wysiłek nie idzie na marne.

Część 2: załóż budżet

Nie łam sobie głowy tym, którą „metodę” wybrać. To ma mniejsze znaczenie, niż myślisz.

„Najlepszy sposób, żeby trzymać się budżetu, to go założyć”.

Każdy z nas ma inne dochody, nawyki zakupowe i długi i każdy mieszka w innej części świata. Dlatego nie ma jednego właściwego sposobu. Wystarczy zacząć. Na początku może nie być idealnie i to w porządku. Nie wymagaj od siebie za dużo. Nauczysz się w trakcie i po drodze wszystko poprawisz.

Zasada 50/30/20

Najpierw poznaj zasadę 50/30/20, która dzieli wynagrodzenie na rękę na trzy części:

• 50% na podstawowe potrzeby: najwyżej połowa dochodu idzie na koszty życia, czyli twoje potrzeby. Chodzi o czynsz albo ratę kredytu hipotecznego, minimalne spłaty długów, media, zakupy spożywcze i transport.
• 30% na wydatki osobiste: najbardziej elastyczna część, na rzeczy, które nie są niezbędne, ale uprzyjemniają życie, takie jak rozrywka, podróże, zwierzęta, karnet na siłownię, jedzenie na mieście i hobby.
• 20% na oszczędności: co najmniej 20% wynagrodzenia na rękę przeznacz na cele oszczędnościowe, poduszkę finansową albo inwestycje.

Żeby zobaczyć ten podział dla swojego dochodu, wypróbuj nasz kalkulator budżetu 50/30/20. Jeśli znasz tylko pensję brutto, kalkulator wynagrodzeń najpierw policzy, ile dostajesz na rękę.

Najpierw zapłać sobie

Głównym celem budżetu jest odłożyć jak najwięcej, prawda? Dlatego wiele osób zaczyna każdy miesiąc od zapłacenia najpierw sobie: zaraz po wpływie pieniędzy odkładają ustalony procent dochodu. Jeśli zarabiasz nieregularnie, możesz to robić przy każdym wpływie. Jeśli 20% to dla ciebie za dużo, zacznij od mniejszej kwoty. Liczy się to, żeby zacząć i robić postępy.

Dokąd mają trafić te pieniądze? W skrócie: zbuduj poduszkę finansową, do której masz łatwy dostęp, wartą od 3 do 6 miesięcy średnich wydatków. Spłać długi. Potem pomnażaj pieniądze przez inwestowanie i ucz się dalej. Nasz kalkulator oszczędności pokazuje, jak szybko rośnie regularnie odkładana kwota.

Wybierz okres

Wydatki mogą być stałe albo zmienne. Stałe wydatki mają w każdym okresie tę samą wysokość (czynsz, media, ubezpieczenie, subskrypcje) i zwykle trudniej je zmienić. Zmienne wydatki różnią się z miesiąca na miesiąc (jedzenie, zakupy, prezenty, podróże i tak dalej). Długość każdego budżetu dopasuj do rodzaju wydatku. Najczęstsze okresy to:

• dzień,
• tydzień,
• dwa tygodnie,
• miesiąc,
• rok,
• własny okres.

W tym przewodniku łączymy budżet miesięczny z tygodniowym.

Wybierz wysokość budżetu

Nauczmy się na przykładzie. Szymon mieszka w Polsce i zarabia na rękę 6000 zł miesięcznie. Chce zacząć oszczędzać, więc stosuje zasadę 50/30/20 i najpierw płaci sobie: 20% dochodu, czyli 1200 zł, trafia prosto do oszczędności.

Co robi z pozostałymi 80%? Postanawia wydać je mądrze, z pomocą kilku budżetów.

Najpierw ustawia miesięczny całkowity budżet na pozostałe 80%, czyli 4800 zł, który ma pokryć wszystkie jego wydatki.

Potem przygląda się swoim najbardziej zmiennym wydatkom i widzi, że zdecydowanie za dużo wydaje na jedzenie. Jedzenie to u niego więcej niż jedna kategoria: Zakupy spożywcze, Jedzenie na mieście i Napoje. Daje więc jedzeniu osobny budżet i śledzi go co tydzień.

Często radzi się, żeby na jedzenie przeznaczać od 10% do 15% wynagrodzenia na rękę. Szymon wybiera 15%: 900 zł miesięcznie albo 225 zł tygodniowo.

Trzymaj się budżetu

Szymon kupuje z głową i stosuje nasze 20 sposobów na tańsze zakupy spożywcze. W ciągu tygodnia zagląda do budżetu na jedzenie, żeby sprawdzić, ile mu zostało. Ostatniego dnia tygodnia ma wydane 160 zł, czyli 65 zł poniżej limitu.

Pierwszy tydzień zaliczony!

Prawdziwe wyniki

Po miesiącu trzymania się budżetu miesięcznego i tygodniowego budżetu na jedzenie Szymon ma dodatkowe 700 zł oszczędności: 240 zł na jedzeniu i 460 zł w innych kategoriach.

Jeśli utrzyma to przez cały rok, da to około 8400 zł ekstra. Dodaj 20%, które najpierw płaci sobie, czyli 14 400 zł rocznie, i wychodzi około 22 800 zł oszczędności w roku. To wystarczy na udane rodzinne wakacje, a spora część zostanie jeszcze na oszczędności i inwestycje.

Część 3: nawyki, które prowadzą do finansowego sukcesu

Pierwszy budżet jest ustawiony. Teraz od ciebie zależy, czy wyrobisz nawyki, które go wspierają. Oto co pomaga, z przykładami, jak to działa w Spendee.

Połącz swoje konta bankowe

Zobacz wszystkie swoje pieniądze w jednym miejscu. Gdy połączysz bank, płatności kartą pojawiają się automatycznie i są sortowane w kategorie, więc nie trzeba ich wpisywać. Spendee obsługuje ponad 9000 banków na całym świecie.

Zrób ze śledzenia nawyk

Regularnie aktualizuj swoje finanse. Jeśli nie łączysz banku i wolisz zapisywać ręcznie, dodawaj każdy wydatek zaraz po zapłaceniu. Zajmuje to tylko kilka sekund, a szczegóły możesz uzupełnić, robiąc zdjęcie paragonu funkcją „Skanuj paragon”.

Ustaw transakcje cykliczne

Zapisujesz ręcznie? Masz wydatki, które płacisz co miesiąc, takie jak czynsz, internet albo ubezpieczenie? Dodaj je raz i ustaw powtarzanie. W Spendee częstotliwość ustawiasz opcją Powtarzaj podczas dodawania transakcji.

Wskazówka: zaplanuj każdą płatność, o której wiesz, że nadejdzie. Odnowienie karnetu na siłownię, fryzjer, nowy bilet okresowy. Dzięki temu masz porządek i żaden wydatek na ostatnią chwilę cię nie zaskoczy.

Patrz w przód dzięki zaplanowanym płatnościom

Zaplanowane przychody i wydatki z bieżącego okresu widać na wykresach i w osobnej sekcji Zaplanowane. Dzięki temu widzisz, co jeszcze cię czeka w tym miesiącu, a nie tylko to, co już zostało wydane.

Dbaj o motywację i patrz, jak rosną twoje pieniądze

Jedną z największych zalet śledzenia jest to, że widzisz wszystkie swoje pieniądze w jednym miejscu. Trzymaj gotówkę, konta bankowe i oszczędności w osobnych portfelach, a jeśli twój budżet działa, zobaczysz, jak łączne saldo z czasem rośnie.

Niech kategorie będą proste

Kategorie możesz przemianować i ułożyć po swojemu. Polecamy niewielką liczbę czytelnych kategorii, bo w prostocie jest siła. Jeśli chcesz więcej szczegółów, użyj etykiet.

Używaj etykiet, żeby dodać szczegóły

Etykiety to znaczniki, które działają niezależnie od kategorii i dodają transakcji więcej szczegółów. Możesz na przykład oznaczać każdy zakup jako potrzebę albo zachciankę. A oto inny pomysł:

Kolacja, którą właśnie masz za sobą, trafia do kategorii Jedzenie i napoje. Ale była to też „Kolacja”, a dokładniej „Pizza”, na „Randce”, podczas wyjazdu do „Włoch”, opłacona „Kartą”. Etykiety pozwalają uchwycić to wszystko, a później sprawdzisz, ile wyszło na przykład na randki albo na tamten wyjazd.