Tiết kiệm nhiều hơn trong tháng này: một thử thách
Hãy thử thách bản thân trong tháng này! Hướng dẫn này bao gồm mọi thứ bạn cần để lập ngân sách và tiết kiệm nhiều tiền hơn, gồm ba phần:
-
Vì sao lập ngân sách không phải là từ đáng sợ.
-
Cách lập ngân sách đầu tiên của bạn, với một ví dụ thực tế.
-
Những thói quen và công cụ giúp bạn thành công.
Phần 1: Ngân sách là bạn của bạn
Ngân sách tính đến việc bạn kiếm được bao nhiêu và bạn có thể (hoặc sẵn lòng) chi bao nhiêu trong một khoảng thời gian nhất định. Nhiều người coi ngân sách là kẻ thù, nhưng điều đó không đúng.
Ngân sách là hạn mức bạn không muốn vượt qua khi tiêu tiền.
Ngân sách có thể tác động tích cực rất lớn đến cuộc sống của bạn:
-
Ngân sách dẫn đường cho quyết định của bạn. Khi chia tiền thành những phần nhỏ hơn, bạn dễ thấy bức tranh toàn cảnh và lựa chọn đúng hơn nhiều.
-
Ngân sách giúp bạn chi tiêu có chủ đích. Sống theo ngân sách không nhất thiết phải nhàm chán. Bạn có thể dành ngân sách cho những thứ mang lại niềm vui và cắt những khoản chi chỉ bào mòn bạn và ví tiền của bạn.
-
Ngân sách giúp bạn sống cuộc đời tốt nhất của mình. Chúng giúp bạn đạt mục tiêu. Số tiền bạn tiết kiệm bây giờ có thể dùng cho các khoản đầu tư hoặc công việc kinh doanh riêng sau này.
-
Ngân sách tôn trọng công sức của bạn. Chúng trao cho mỗi đồng một mục đích, để nỗ lực của bạn không bị lãng phí.
Phần 2: Lập một ngân sách
Đừng tự làm mình đau đầu vì chọn “phương pháp” nào. Nó ít quan trọng hơn bạn nghĩ.
“Cách tốt nhất để giữ được ngân sách là bắt đầu lập một cái.”
Mỗi chúng ta có thu nhập, thói quen chi tiêu và các khoản nợ khác nhau, và sống ở những nơi khác nhau trên thế giới. Vì thế không có một cách duy nhất đúng. Bạn chỉ cần bắt đầu. Lúc đầu nó có thể chưa hoàn hảo, và điều đó không sao. Đừng khắt khe với bản thân. Bạn sẽ học dần và có thể điều chỉnh trên đường đi.
Quy tắc 50/30/20
Trước tiên, hãy làm quen với quy tắc 50/30/20, chia thu nhập thực nhận của bạn thành ba phần:
- 50% thiết yếu: tối đa một nửa thu nhập dành cho chi phí sinh hoạt, tức “nhu cầu” của bạn. Phần này gồm tiền thuê nhà hoặc trả góp nhà, các khoản trả nợ tối thiểu, điện nước, thực phẩm và đi lại.
- 30% cá nhân: phần linh hoạt nhất, dành cho những thứ không thiết yếu nhưng làm cuộc sống tốt hơn, như giải trí, du lịch, thú cưng, thẻ tập gym, ăn ngoài và sở thích.
- 20% tiết kiệm: dành ít nhất 20% thu nhập thực nhận cho các mục tiêu tiết kiệm, quỹ khẩn cấp hoặc đầu tư.
Để xem cách chia với thu nhập của chính mình, hãy thử công cụ tính ngân sách 50/30/20 của chúng tôi. Nếu bạn chỉ biết lương gross, hãy dùng công cụ tính lương gross sang net để tính thu nhập thực nhận trước.
Trả cho mình trước
Mục tiêu chính của lập ngân sách là tiết kiệm được nhiều nhất có thể, đúng không? Vì vậy nhiều người bắt đầu mỗi tháng bằng việc trả cho mình trước: họ để riêng một tỷ lệ cố định trong thu nhập ngay sau khi tiền về. Nếu thu nhập của bạn không đều, bạn có thể làm vậy mỗi lần có tiền về. Nếu 20% có vẻ quá nhiều, hãy bắt đầu thấp hơn. Điều quan trọng là bắt đầu và tiến bộ dần.
Tiền nên đi đâu? Nói ngắn gọn: hãy xây một quỹ khẩn cấp dễ rút khi cần, bằng 3 đến 6 tháng chi tiêu trung bình. Trả hết các khoản nợ. Sau đó làm tiền của bạn lớn lên bằng đầu tư và không ngừng học hỏi. Công cụ tính lãi tiết kiệm của chúng tôi cho thấy tiết kiệm đều đặn cộng dồn nhanh thế nào.
Chọn khoảng thời gian
Chi phí có thể cố định hoặc biến đổi. Chi phí cố định có cùng số tiền mỗi kỳ (tiền thuê nhà, điện nước, bảo hiểm, các gói đăng ký) và thường khó thay đổi hơn. Chi phí biến đổi thay đổi theo từng tháng (ăn uống, mua sắm, quà tặng, du lịch, v.v.). Hãy đặt độ dài của mỗi ngân sách cho khớp với loại chi phí. Các khoảng thời gian phổ biến là:
- hằng ngày,
- hằng tuần,
- hai tuần một lần,
- hằng tháng,
- hằng năm,
- một khoảng thời gian tùy chỉnh.
Trong hướng dẫn này, chúng tôi kết hợp ngân sách tháng với ngân sách tuần.
Chọn độ lớn của ngân sách
Hãy học qua một ví dụ. Simon có thu nhập thực nhận 18 triệu đồng một tháng. Anh muốn bắt đầu tiết kiệm nên làm theo quy tắc 50/30/20 và trả cho mình trước: 20% thu nhập, tức 3,6 triệu đồng, đi thẳng vào tiết kiệm.
Anh làm gì với 80% còn lại? Anh quyết định tiêu nó một cách khôn ngoan, với vài ngân sách.
Trước tiên, anh đặt một ngân sách tổng hằng tháng cho 80% còn lại, tức 14,4 triệu đồng, để trang trải mọi khoản chi.
Tiếp theo, anh xem các khoản chi biến đổi nhất của mình và nhận ra mình tiêu quá nhiều cho ăn uống. Với anh, ăn uống không chỉ là một danh mục: có Thực phẩm, Ăn ngoài và Đồ uống. Vì vậy anh đặt cho ăn uống một ngân sách riêng và theo dõi theo tuần.
Một gợi ý phổ biến là dành 10% đến 15% thu nhập thực nhận cho ăn uống. Simon chọn 15%: 2,7 triệu đồng một tháng, hay 675.000 đồng một tuần.
Giữ đúng ngân sách
Simon mua sắm cẩn thận và làm theo 20 mẹo tiết kiệm tiền mua thực phẩm của chúng tôi. Trong tuần, anh kiểm tra ngân sách ăn uống để xem còn lại bao nhiêu. Đến ngày cuối tuần, anh đã chi 485.000 đồng, thấp hơn hạn mức 190.000 đồng.
Xong tuần đầu tiên!
Kết quả thực tế
Sau một tháng theo ngân sách hằng tháng và ngân sách ăn uống theo tuần, Simon tiết kiệm thêm được 2,12 triệu đồng: 720.000 đồng từ ăn uống và 1,4 triệu đồng từ các danh mục khác.
Nếu anh giữ được như vậy cả năm, đó là khoảng 25 triệu đồng dư ra. Cộng thêm 20% anh trả cho mình trước, tức 43,2 triệu đồng một năm, anh tiết kiệm được khoảng 68,2 triệu đồng một năm. Chừng đó đủ cho một kỳ nghỉ gia đình thật vui, và vẫn còn một khoản kha khá để tiết kiệm và đầu tư.
Phần 3: Thói quen để thành công về tài chính
Bạn đã lập xong ngân sách đầu tiên. Giờ việc xây những thói quen hỗ trợ nó là tùy ở bạn. Đây là những điều giúp ích, kèm ví dụ về cách chúng hoạt động trong Spendee.
Kết nối tài khoản ngân hàng
Xem toàn bộ tiền của bạn ở một nơi. Khi bạn kết nối ngân hàng, các khoản thanh toán bằng thẻ tự đổ về và được xếp vào danh mục, nên bạn không phải gõ từng khoản. Spendee hỗ trợ hơn 9.000 ngân hàng trên khắp thế giới.
Biến việc theo dõi thành thói quen
Hãy cập nhật tài chính của bạn đều đặn. Nếu bạn không kết nối ngân hàng và thích tự ghi, hãy thêm mỗi khoản chi ngay sau khi trả tiền. Chỉ mất vài giây, và bạn có thể chụp ảnh hóa đơn bằng “Quét hóa đơn” để tự điền các chi tiết.
Thiết lập giao dịch định kỳ
Bạn tự ghi bằng tay? Bạn có những khoản chi trả hằng tháng, như tiền thuê nhà, internet hoặc bảo hiểm? Hãy thêm chúng một lần và đặt cho chúng lặp lại. Trong Spendee, bạn đặt tần suất bằng tùy chọn Lặp lại khi thêm giao dịch.
Mẹo: Hãy lên lịch cho mọi khoản thanh toán bạn biết là sắp đến. Gia hạn thẻ tập gym, cắt tóc, vé tháng phương tiện công cộng mới. Như vậy bạn luôn ngăn nắp và không khoản chi phút chót nào làm bạn trở tay không kịp.
Nhìn về phía trước với các khoản thanh toán dự kiến
Thu nhập và chi phí dự kiến của kỳ hiện tại hiển thị trong các biểu đồ và trong mục Dự kiến riêng. Nhờ vậy bạn thấy được tháng này còn những gì sắp đến, không chỉ những gì bạn đã tiêu.
Giữ động lực và xem tiền của bạn lớn lên
Một trong những lợi ích lớn nhất của việc theo dõi là thấy toàn bộ tiền của mình ở một nơi. Hãy để tiền mặt, tài khoản ngân hàng và tiền tiết kiệm trong các ví riêng, và nếu việc lập ngân sách của bạn hiệu quả, bạn sẽ thấy tổng số dư lớn dần theo thời gian.
Giữ danh mục đơn giản
Bạn có thể đổi tên và sắp xếp lại danh mục cho hợp với mình. Chúng tôi khuyên dùng một số ít danh mục rõ ràng, vì sự đơn giản rất có sức mạnh. Nếu muốn chi tiết hơn, hãy dùng nhãn.
Dùng nhãn để thêm chi tiết
Nhãn là những thẻ hoạt động độc lập với danh mục và thêm chi tiết cho một giao dịch. Ví dụ, bạn có thể gắn nhãn mỗi món mua là cần hay muốn. Đây là một ý tưởng khác:
Bữa tối bạn vừa ăn thuộc danh mục Ăn uống. Nhưng đó cũng là một “Bữa tối”, cụ thể hơn là “Pizza”, trong một buổi “Hẹn hò”, trong chuyến đi “Ý” của bạn, trả bằng “Thẻ”. Nhãn cho bạn ghi lại tất cả những điều đó, và sau này bạn có thể xem mình đã chi bao nhiêu cho, chẳng hạn, các buổi hẹn hò hoặc chuyến đi đó.